اندیشه ها و دیدگاه های فلسفی - سیاسی خاتمی

اندیشه ها و دیدگاه های فلسفی - سیاسی خاتمی 
ب - نظریه حکومت اسلامی ( گرچه سراسر کتاب مدح نامه ای است از خمینی و برای نویسنده ی کتاب هر
 گفتار او حجتی تردید ناپذیر است) و در متن کتاب خاتمی توضیح داده : خدای نا کرده اسلام در پیچ و خم های 
اقتصادی نظامی اجتماعی و سیاسی متهم به عدم قدرت اداره ی جهان ( تکیه از ما ) نگردد خود درصفحه ی 36  
کتاب می نویسد : روحانیت شریف ما نه تنها حق ندارد درهای تفکر خویش را به روی دنیای پر ماجرا و 
.جریان های فکری و اجتماعی عالم ببندد و منفعلانه درانتظار حوادث بماند

بلکه باید ابتکار عمل را در صحنه های فکری و اجتماعی در دست بگیرد ( منظورش این بوده در خانه های
انسانهای آزاده را بشگنید ) و نویسنده ی کتاب پس از آن به توصیف این حکومت اسلامی که محور فقه سیاسی
 امام و بر بینش روشن و ممتاز ایشان استوار است د: می پردازد به نظر خاتمی آن چه در سایه ی چنین حکومتی 
باید تحقق یابد و فرمول معجزه آسای ترقی جامعه ی بشری به شمار می رود همان کلیات شعار گونه و مبهم و
 مشتی احکام ارتجاعی است که توسط خمینی برای ایجاد استقلال و خود کفایی و عدالت نگاشته
.شده اند و خاتمی آن ها را به نقل از صحیفه نور صفحه ی 40 کتاب تکرار می کند 

اجرای قوانین بر معیار قسط و عدل و جلو گیری از ستمگران و حکومت جابرانه و بسط عدالت فردی و اجتماعی
و منع از فساد و فحشا و انواع کجروی ها و آزادی بر معیار عقل و عدل و استقلال خود کفایی و جلوگیری از 
استعمار و استثمار و استبداد و حدود و قصاص و تعزیرات بر میزان عدل برای جلوگیری از فساد و تباهی و صدها
!!از این قبیل 

پس از طرح این برنامه که صرف نظر از کلی گویی شعار گونه و احکام ارتجاعی حدود و قصاص و تعزیر است 
در این برنامه ره آورد حکومت اسلامی درست عکس آن یعنی حاکمیت ستمگران و حکومت جابرانه و گسترش
 .فساد و فحشا و انواع کج روی ها بود .خاتمی به سایر مزیت های حکومت اسلامی می پردازد

به نظر خاتمی برتری این نظام نسبت به سایر نظام ها در این است که حکومت دینی مورد نظر وی با آمیزه ای  از 
.نقش عقل بشری و شرع و وحی بهترین شیوه ی اداره ی جامعه و زندگی را پیش پای انسان می گذارد 

.وی در بخش های مختلف این کتاب و همچنین در از دنیای شهر تا شهر دنیا در این باره قلم فرسایی می کند

در کتاب بعدی که می نویسد
( ج )
خاتمی در دفاع خود از نظریه حکومت اسلامی می کوشد نشان دهد که در چنین حکومتی هم بهره گیری از 
دستاوردهای اندیشه تجربه ی بشریت و نقش اساسی عقل بشری در اداره ی جامعه و لزوم مشارکت مردم کاملاً مورد
توجه قرار گرفته است و هم نیاز زمان خواست های فطری انسان برای آزادی زیستن و مسایل لحظه به لحظه نو
!!.شونده ی انسان امروز و فردا در مرکز توجه قرار دارد و این ها از پایه های حکومت اسلامی است 

خاتمی گر چه برای اثبات این مدعا نقل قول های گوناگون از خمینی را به کمک می گیرد , ولی نمی توان نادیده گرفت 
که آن چه او در این زمینه می گوید فراتر از چارچوبی است که نظریه پرداز حکومت اسلامی مطرح ساخته و طی
.ده سال حاکمیت خود اعمال کرده است 

برداشت های خاتمی از مسئله ی بهره گیری از دستاوردهای فکر و تجربه ی بشری که در کتاب از دنیای شهر تا شهر 
دنیا به آن پرداخته است و نتیجه گیری های او از تأمل در تاریخ اندیشه ی سیاسی غرب و اهمیت آزادی و حکومت
.مردم در افکار و احکام خمینی جایی ندارند
 
 مشکل خاتمی این است که هم فریفته ی خمینی و تئوری ولایت فقیه او است و هم تحت تأثیر دستاوردهای بزرگ فرهنگ
.و تمدن بشری ترقی و پیشرفتی است که درجوامع دمکراتیک در پرتو آزادی و حاکمیت قانون اساسی متحقق شده است

.در موقعیتی خاتمی دیگر قادر به شناخت حقیقت و دیدن واقعیت ها نیست

در نتیجه به جای دیدن این واقعیت که هم تئوری حکومت اسلامی خمینی و هم عمل و تجربه ی اعمال این حکومت
 ( چه در دوران خمینی و چه پس از او ) با آزادی و حقوق مردم در تضاد می باشد در تلاش آشتی دادن این دو
 .وجه متضادی است که وی تحت تأثیر هر دوی آن قرار می گیرد و در قلمرو و پندار و توهم گام بر می دارد 

دیگر اندیشه و تفکر و تجربه نمی توانند مبنای ارزیابی ها و استنتاجات وی باشند زیرا به جای تجربه و عمل خواست ها 
.و آرزوها مبدا حرکت و نتیجه گیری قرارمی گیرند 

در این جا دیگر خاتمی نه یک اندیشمند که یک زندانی توهمات است و این سرچشمه ی تناقض گویی ها و
. ناتوایی های اوست

خاتمی می خواهد در چارچوب  این نظام با پای بندی و باور به مبانی فلسفی آن با این قانون اساسی جمهوری اسلامی 
ولایت فقیه و تجربه ی چندین ساله سلطه ی چنین نظامی به الزامات جامعه ی امروز پاسخ گوید و حقوق و
 !آزادی های مردم را تأمین کند 

و در این تصور است که می توان با حفظ حکومت اسلامی ولایت فقیه و قانون اساسی آن به برنامه زیر که از هنگام 
فعالیت های انتخاباتی مطرح ساخته بود تحقق بخشید. و